Monday, May 28, 2012

Το Τέλος Της Εσωστρεφούς Συζήτησης στην Ελλάδα

Μέσα σε λίγους μήνες, η συζήτηση στην Ελλάδα έχει αλλάξει εντελώς. Η εσωστρέφεια έχει αντικατασταθεί από την οργή, και ό,τι διάθεση υπήρχε για μεταρρυθμίσεις έχει υποχωρήσει και αντ’αυτού, απλώς αναζητούμε αποδιοπομπαίους τράγους. Οι σχετικές ερωτήσεις δεν είναι πια: «πώς μπορεί η Ελλάδα να είναι παραγωγική και ανταγωνιστική» ή «πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τις πολλαπλές ασθένειες που οι περισσότεροι από εμάς αναγνωρίζουμε ότι υπάρχουν στη χώρα;» Αντ 'αυτού, τα ερωτήματα του σήμερα είναι, «τι σημαίνει η νίκη του Φρανσουά Ολάντ για την Ελλάδα», ή «μπλοφάρει η Άνγκελα Μέρκελ ή όντως θα πετάξει την Ελλάδα από την Ευρωζώνη;» Το νέο σύνθημα της Ελλάδας είναι: μην αναρωτιέσαι τι μπορείς να κάνεις για τη χώρα σου, αλλά απλώς αναρωτήσου τι μπορεί να κάνει για σένα η Ευρώπη. 

Πρόκειται για μια λεπτή αλλαγή: άλλωστε, υπήρξε πάντα ένα έντονο ενδιαφέρον για το διεθνές περιβάλλον και για το πώς αυτό επηρεάζει την Ελλάδα. Αλλά εδώ και μερικούς μήνες, η Ελλάδα έχει εγκαταλείψει εντελώς τον εσωτερικό διάλογο. Μας έχει γίνει εμμονή το «Μνημόνιο» και αν θα το καταργήσουμε, ακυρώσουμε, τροποποιήσουμε, επαναδιαπραγματευτούμε ή αλλάξουμε. Δεν συζητάμε πλέον για ιδιωτικοποιήσεις, για μισθούς, για φόρους ή για κλειστά επαγγέλματα. Έχουμε στρέψει τα βλέμματα μας προς για την Ευρώπη και κάνουμε την κάθε κίνησή μας βλέποντας την άλλη πλευράς, προσπαθώντας να προβλέψουμε την επόμενη κίνηση. Το έχουμε μετατρέψει το παιχνίδι σε σκάκι. Βέβαια το σκάκι αυτό παίζεται σε ένα πλοίο που βυθίζεται – τι νόημα έχει να κερδίσουμε το σκάκι αν πνιγούμε στο τέλος; 

Στη διαδικασία αυτή, έχουμε παραιτηθεί των ευθυνών μας. Λέμε, «το πρόβλημα είναι ευρωπαϊκό, εμείς είμαστε μόνο ένα θύμα. Βοηθήστε μας». Στην αρχή, καταλάβαμε ότι αυτή η κρίση, ενώ σίγουρα είχε διεθνείς συντεταγμένες, είχε και αρκετά ελληνικά χαρακτηριστικά και εξέθετε τα ελαττώματα στην οργάνωση της ελληνικής κοινωνία και οικονομίας. Για να αντιμετωπίσει την κρίση, η Ελλάδα θα έπρεπε να μειώσει τις δαπάνες, να αναμορφώσει το δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα και να αναβαθμίσει τη λειτουργία του κράτους. Όλα αυτά τα έχουμε ξεχάσει τώρα. Την αποκηρύξαμε την κρίση. Δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτε πια, είμαστε ανίσχυροι. 

Αυτή η έλλειψη ευθύνης ίσως να είναι το μεγαλύτερο θύμα της κρίσης. Η Ελλάδα έχει σαν το χοντρό παιδί που πήγαινε να κάνει δίαιτα αλλά αποφάσισε ανταυτού να κάνει μήνυση στην εταιρεία που πουλάει καραμέλες. Στο τέλος, ίσως όντως να πάρει κάποια χρήματα; Θα γίνει όμως λεπτότερο;

3 comments:

  1. ΣΧΟΛΙΟ:
    Καλησπέρα Νίκο.
    "Μπήκα" στην ιστοσελίδα σου μετά από ενημέρωση από έναν κοινό μας φίλο, ο οποίος μού μίλησε με τα καλύτερα λόγια για αυτήν και είχε δίκιο, γιατί όντως την βρήκα πολύ ενδιαφέρουσα.
    Με αφορμή το άρθρο σου για τον ΣΥ.ΡΙΖ.Α. θα ήθελα να σχολιάσω, όσο πιο σύντομα μπορέσω, κάποια θέματα.

    Δεν ξέρω οικονομικά όσο εσύ, για αυτό και θα σχολιάσω την γενικότερη θεώρηση της ανάλυσής σου ή τουλάχιστον τις βασικές αρχές που την διέπουν, όπως τις αντιλαμβάνομαι εγώ τουλάχιστον.

    Διαπιστώνω το ίδιο πρόβλημα με αυτό που κατηγορείς τον ΣΥ.ΡΙΖ.Α., αλλά βέβαια αντιθετικά αντεστραμμένο.
    Ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α, όπως ισχυρίζεσαι, θεωρεί το Κράτος ή τουλάχιστον το περισσότερο Κράτος ως το απόλυτο καλό. Σχηματικά το γράφω.
    Εσύ από την άλλη θεωρείς το μη Κράτος ως το απόλυτο καλό ή πιο συγκεκριμένα το λιγότερο ή έστω το "αόρατο" Κράτος, το Κράτος που θα είναι αρωγός και θα επιλύει τα προβλήματα της "ελευθερίας" των αγορών, που βέβαια την εντάσσεις μέσα στην γενικότερη ελευθερία που προάγουν τα φιλελεύθερα ιδεώδη.

    1)Δεν νομίζω πως οι αγορές είναι ελεύθερες, αλλά μάλλον ελευθεριάζουσες.
    Δηλαδή, θέτοντας οι ίδιες ένα συγκεκριμένο πλαίσιο (που ξεκινάει από την ανάγκη των πάλαι ποτέ αστών εμπόρων να απελευθερωθούν από το φεουδαρχικό σύστημα και να εμπορεύονται ελεύθερα και η οποία ιδέα κρατάει ως σήμερα με παραλλαγές βέβαια), το οποίο δεν έχει αποφασιστεί από τις κοινωνίες. Απλώς έχει επιβληθεί σε αυτές ως το μοναδικό που υπάρχει, το μοναδικό που λειτουργεί, το μοναδικό που τις… αναπτύσσει. Γιατί το θέμα δεν είναι μόνο οικονομικό, αλλά και πολιτικό κι αυτά τα δύο συμπλέκονται σε τέτοιο βαθμό που το ένα δεν μπορεί να λυθεί χωρίς να λύσεις και το άλλο.
    Όποιος έχει χρήματα ή οποιονδήποτε άλλο τύπο Κεφαλαίου είναι ελεύθερος να αγοράσει υπηρεσίες, κτίρια, πρωτογενές υλικό ακόμα και την εργατική σου (μου) δύναμη, ενώ όποιος δεν πληροί για οποιουσδήποτε λόγους τις παραπάνω προϋποθέσεις μάλλον καθίσταται ανελεύθερος.
    Ποιος έχει θέσει όμως το νοηματικό περιεχόμενο της ελευθερίας; Πάντως όχι εσύ, ούτε εγώ.
    Μας δόθηκε έτσι σαν να πρόκειται για τις "Δέκα Εντολές".
    Για να καταστείς λοιπόν ελεύθερος υποχρεούσαι- εκ της φύσεως των ελεύθερων αγορών- να ανταγωνιστείς ώστε να επικρατήσεις ή τουλάχιστον να μπορέσεις να αναρριχηθείς σε ένα επίπεδο, που θα σου επιτρέπει να διαβιείς αξιοπρεπώς.
    Δεν θα έλεγα ότι αυτό είναι ελευθερία, αλλά μια μορφή κεκαλυμμένης δουλείας ή καλύτερα ελευθεριότητας, όπως είπα πριν.
    Γιατί άλλο είναι να είσαι ελεύθερος κι άλλο να φαίνεσαι. Ακόμα κι αν θελήσεις να "γίνεις" ελεύθερος είναι συγκεκριμένα τα πλαίσια που αυτό μπορείς να το επιτύχεις και σίγουρα δεν το έχεις αποφασίσει εσύ, γιατί το έχουν νοηματοδοτήσει άλλοι για 'σένα.
    Ελεύθερος λεγόσουν στην Αρχαία Αθήνα αν συμμετείχες στα κοινά και συναποφάσιζες, ελεύθερος λεγόσουν στην Αρχαία Σπάρτη αν είχες την θέληση να οδεύσεις με ορμή θανάτου προς τον πόλεμο.
    Υπάρχουν πολλές ελευθερίες και σίγουρα για αυτό που θεωρείται σήμερα "οικονομική ελευθερία" δεν θυμάμαι να ρώτησε κανείς τη γνώμη μου ή τη γνώμη σου. Κι σίγουρα αυτή η γνώμη, δεν μπορεί να καθορίζεται μια φορά μέσα στα τέσσερα χρόνια, αν υποθέσουμε ότι εκείνη την στιγμή ερωτόμαστε κάτι κι εμείς πρέπει να απαντήσουμε.Η απάντηση Θέλει δουλειά, διαρκή κοινωνική συμμετοχή και πλήρη ενημέρωση.

    2)Θεωρώ πως υπάρχει ένα λάθος εδώ. Ο Κομμουνισμός- εκτός από την τάση του ρεύματος της Σοσιαλδημοκρατίας, που επιθυμεί μεταρρυθμίσεις και αυτό που επικράτησε στο υπό τη Σοβιετική επιρροή "Ανατολικό Μπλόκ"- δεν υποστηρίζει την ύπαρξη Κράτους, αλλά την κατάργησή του.

    ReplyDelete
  2. ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

    3) Όσα αναφέρεις για τον φιλελευθερισμό είναι αυτά που οι θεωρητικοί έχουν γράψει για τον φιλελευθερισμό κι όχι αυτά που τελικά ίσχυσαν. Άρα σε ένα γενικότερο πλαίσιο ούτε ο φιλελευθερισμός έχει επιτύχει τους στόχους του. Το επιχείρημα που ακούω συχνά, ότι δηλαδή ο Φιλελεύθερος Καπιταλισμός είναι το καλύτερο οικονομικό σύστημα επειδή έχει πολλά χρόνια στην πλάτη του, συνεπώς με αυταπόδεικτο τρόπο δείχνει την αξία του, κατά τη γνώμη μου δεν ισχύει.
    Γιατί αν δεχτούμε αυτό το επιχείρημα πρέπει να πετάξουμε στον κάλαθο των αχρήστων της Ιστορίας την Αθηναϊκή Δημοκρατία, αφού έζησε ελάχιστα, όπως επίσης κι άλλες στιγμές της Ανθρώπινης Ιστορίας, που φαίνονται στιγμιαίες, αλλά άφησαν τα ίχνη τους μάλλον για πάντα.
    Οι αγορές δεν είναι ελεύθερες, αλλά προσπαθούν να φτιάξουν μονοπώλια ή ολιγοπώλια και πέρα από αυτό ούτε οι κοινωνίες κάτω από φιλελεύθερα καθεστώτα διάγουν φιλελεύθερο βίο. Ομάδες μειονοτήτων καταπιέζονται, οι Εκκλησίες των πασών των θρησκειών ασκούν μεγάλη επιρροή ακόμα και σήμερα κ.α.
    Το πρόβλημα με τον φιλελευθερισμό είναι ότι εξαρτά την ελευθερία κυρίως από την ατομικότητα και τις δυνατότητες του καθενός, ξεχνώντας πως οι κοινωνίες κινούνται και προχωρούν συλλογικά, αλλιώς δεν έχουν λόγο ύπαρξης.
    Βέβαια γνωρίζουν οι εταιρείες πως χωρίς συλλογικότητα δεν καταφέρνεις και πολλά πράγματα.
    Ένας τρόπος λοιπόν συλλογικοποίησης της εταιρικής κουλτούρας είναι και τα περίφημα meeting: Συγκεντρώνονται υπάλληλοι από διαφορετικές ομάδες και προσπαθούν να λύσουν ένα κοινό πρόβλημα. Αυτό λέγεται συλλογικότητα, όχι ατομικότητα. Οι πολλές ατομικότητες δεν είναι συλλογικότητα, αλλά η σύνθεση των ατομικοτήτων είναι.
    Το ίδιο ακριβώς θα έπρεπε να συμβαίνει και στις κοινωνίες. Συζήτηση και συναπόφαση για ό,τι μας απασχολεί.
    Όταν βρίσκεσαι μέσα σε μια οικογένεια, δεν έχει μόνο σημασία να πράττεις αυτό που πρέπει ή επιβάλλει ο ρόλος σου ώστε η οικογένεια να διατηρεί την πορεία της. Έχει μεγαλύτερη σημασία να ακούς όλες τις απόψεις, να γίνονται συνέχεια συνθέσεις κι έτσι να εξάγεται το τελικό αποτέλεσμα. Ο τρόπος της σύνθεσης έχει μεγάλη σημασία, γιατί προάγει έναν διαφορετικό τρόπο αντιμετώπισης των προβλημάτων και μια διαφορετική ποιότητα ανθρώπου.

    Πέρα λοιπόν από τον Κρατικό Σοβιετισμό και τον Κρατικό Φιλελευθερισμό, υπάρχουν κι άλλοι τρόποι ανάπτυξης των κοινωνιών.
    Υπάρχει ένα πρόβλημα όμως: Οι κοινωνίες δεν έχουν αφεθεί να μιλήσουν ακόμα, ούτε καν να συζητήσουν.

    Κλείνω λίγο απότομα γιατί δεν θέλω να κουράσω άλλο.
    Σε ευχαριστώ πολύ για την φιλοξενία και πάλι μπράβο για την ιστοσελίδα σου.

    Χαιρετώ

    ReplyDelete
  3. Στην προηγούμενη ανάρτησή σου ήθελα να περάσω το σχόλιό μου, αλλά έκανα λάθος.

    Χαιρετώ και πάλι

    ReplyDelete

Note: Only a member of this blog may post a comment.