Sunday, June 21, 2015

Η Ελλάδα και η Δραχμή

Μεγαλούργησε όντως η Ελλάδα με τη δραχμή; 

Το παρακάτω γράφημα απεικονίζει το κατά κεφαλήν εισόδημα στην Ελλάδα σε σχέση με την Ευρώπη (ΕΕ-15) σε ισοτιμία αγοραστικής δύναμης (Purchasing Power Parity). Η Ελλάδα όντως «μεγαλούργησε» μετά τον πόλεμο και έκλεισε την ψαλίδα με την ΕΕ: όταν μπήκαμε στην ΕΟΚ, η ευημερία στην Ελλάδα ήταν ελάχιστα χαμηλότερη από την υπόλοιπη Ευρώπη. Η σύγκλιση, όμως, έληξε το 1978, και κατά τη δεκαετία του ‘80 και ‘90 η σχετική ευημερία της χώρας έπεσε σημαντικά. Από το 2000 έως το 2004 υπήρξε μια σύντομη σύγκλιση, η οποία, όμως, δεν κράτησε. Από το 2009 και μετά έχουμε σοβαρή απόκλιση και πάλι, επιστρέφοντας στο σημείο που ήμαστε στις αρχές της δεκαετίας του ‘60.
Η σύγκλιση ξεκίνησε με την υποτίμηση της δραχμής (1953) και τη σταθεροποίηση της ισοτιμίας με το δολάριο μέχρι το 1975. Κατά την περίοδο αυτή, η χώρα είχε σχετικά ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς (ελλείμματα ~1,5% του ΑΕΠ για δημόσιες επενδύσεις) και χαμηλό πληθωρισμό (~2% τη δεκαετία ’60). Σε αντίθεση, η μεγάλη απόκλιση προήλθε όταν το κράτος άρχισε να έχει σοβαρά ελλειμματικούς προϋπολογισμούς, που κατέληξαν σε επίπεδο πάνω από 10% του ΑΕΠ, και ανεξέλεγκτη νομισματική πολιτική (πληθωρισμός 19.5% τη δεκαετία του ’80). Και ενώ η δραχμή εξακολουθούσε να υποτιμάται τη δεκαετία του ’80, οι εξαγωγές ως ποσοστό του ΑΕΠ έπεφταν, γιατί καμία χώρα δεν μπορεί να αυξήσει τις εξαγωγές μόνο με την υποτίμηση του νομίσματος.

Εν ολίγοις, η σύγχρονη ιστορία μας δείχνει ότι η νομισματική σταθερότητα και η δημοσιονομική ισοσκέλιση είναι αλληλένδετες με την ευημερία. Όσες κυβερνήσεις έχουν προσπαθήσει να αποφύγουν του περιορισμούς μιας τέτοιας οικονομικής πολιτικής, έχουν καταφέρει μόνο να μας πάνε πίσω. Ταμπού δεν πρέπει να είναι η δραχμή και όντως οι χώρες μπορούν να ανθήσουν και να μαραζώσουν με ό,τι νόμισμα θέλουν. Αλλά να ξέρουμε και τι λέμε. Ο οικονομικός λόγος που θέλουμε το ευρώ είναι γιατί δεν εμπιστευόμαστε το κράτος να κάνει συγκρατημένη νομισματική και δημοσιονομική πολιτική χωρίς τους περιορισμούς της Ευρωζώνης.